सगरमाथा आधार शिविरमा फिल्मिङ: चार तहको अनुमति, उचाइको चुनौती र लाखौंको लागत

काठमाडौं - विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको आधार शिविर (एभरेस्ट बेस क्याम्प) अन्तर्राष्ट्रिय डकुमेन्ट्री तथा साहसिक फिल्म निर्माताहरूका लागि आकर्षक गन्तव्य भए पनि त्यहाँ फिल्मिङ गर्न चार तहको अनुमति, विस्तृत तयारी, उचाइजन्य स्वास्थ्य जोखिम र ठूलो बजेट आवश्यक पर्ने देखिएको छ।

खुम्बु क्षेत्रमा व्यावसायिक फिल्मिङका लागि सबैभन्दा पहिले सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज प्रवेश अनुमति लिनुपर्छ। त्यसपछि ट्रेकर्स इन्फर्मेसन म्यानेजमेन्ट सिस्टम (TIMS) कार्ड, खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकाको स्थानीय स्वीकृति तथा चलचित्र विकास बोर्डको औपचारिक अनुमति आवश्यक पर्छ। यदि छायांकन शिखर आरोहणसम्म विस्तार हुने हो भने पर्वतारोहण विभागको थप स्वीकृति पनि अनिवार्य हुन्छ।

फिल्मिङका लागि वसन्त (मार्च–मे) र शरद (सेप्टेम्बर–नोभेम्बर) उपयुक्त मौसम मानिन्छ। वसन्तमा आरोहीको चहलपहल बढी हुने भएकाले जीवन्त दृश्य प्राप्त हुने भए पनि अनुमति र व्यवस्थापन खर्च महँगो पर्छ। शरद ऋतुमा मौसम सफा र स्थिर रहने भएकाले भूदृश्य केन्द्रित छायांकनका लागि अनुकूल मानिन्छ।

समुद्री सतहबाट ५,३६४ मिटर उचाइमा रहेको आधार शिविरमा अक्सिजनको मात्रा कम हुने भएकाले उचाइजन्य समस्या (अल्टिच्युड सिकनेस) प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहने विज्ञहरू बताउँछन्। त्यसैले नाम्चे बजार र डिङ्बोचेमा अनिवार्य अनुकूलन (Acclimatization) गर्दै कम्तीमा १२ देखि १४ दिनको यात्रा तालिका बनाउन सल्लाह दिइन्छ।

लुक्लाबाट आधार शिविरसम्म उपकरण ढुवानीका लागि पोर्टर र याकको व्यवस्था, सीमित विद्युत्का कारण ब्याट्री तथा सोलार चार्जिङ प्रणाली, साथै स्याटेलाइट इन्टरनेटको व्यवस्थापन पनि आवश्यक पर्छ।

प्रोडक्सन क्षेत्रका जानकारका अनुसार सानो अन्तर्राष्ट्रिय टोलीले नेपालभित्र मात्रै छोटो डकुमेन्ट्री निर्माण गर्दा करिब २५ हजारदेखि ३५ हजार अमेरिकी डलरसम्म खर्च हुन सक्छ। यसमा अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यात्रा र पोस्ट–प्रोडक्सन खर्च समावेश हुँदैन।

यस्तै, गुम्बाभित्रको छायांकन, अन्य आरोही टोलीको गतिविधि, हेलिकप्टर सञ्चालन तथा आधार शिविरमा हुने धार्मिक अनुष्ठानको फिल्मिङका लागि सम्बन्धित पक्षको छुट्टै अनुमति र सांस्कृतिक संवेदनशीलताको पालना गर्नुपर्ने व्यवस्था रहेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार सगरमाथा आधार शिविर विश्वकै उत्कृष्ट फिल्मिङ गन्तव्यमध्ये एक भए पनि सफल छायांकनका लागि क्यामेरा मात्र नभई पर्याप्त तयारी, कानुनी अनुमति, समय व्यवस्थापन र स्वास्थ्य सुरक्षाको समुचित योजना अपरिहार्य हुन्छ।

खबरपाटी