काठमाडौं, भ्यालेन्टाइन सप्ताहको पहिलो दिन आज गुलाब दिवस (Rose Day) मनाइँदैछ। प्रेम व्यक्त गर्ने सांस्कृतिक प्रतीकका रूपमा स्थापित गुलाब आजका दिन विशेष रूपमा आदानप्रदान गरिन्छ। राजधानी काठमाडौंसहित देशका प्रमुख सहरमा फूल पसलहरूमा गुलाबको माग उल्लेखनीय रूपमा बढेको व्यापारीहरूले बताएका छन्।
फेब्रुअरी ७ बाट सुरु हुने भ्यालेन्टाइन सप्ताहको पहिलो दिन गुलाब दिएर प्रेम, सम्मान र मित्रताको सन्देश दिने चलन रहेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली युवापुस्तामाझ यो सप्ताह लोकप्रिय बन्दै गएको छ।
गुलाबलाई प्रेमको प्रतीक बनाउने परम्परा हजारौं वर्ष पुरानो मानिन्छ। प्राचीन ग्रीस र रोमन सभ्यतामा गुलाबलाई प्रेमकी देवी अफ्रोडाइट र भेनससँग जोडेर हेरिन्थ्यो। कथाअनुसार, प्रेम र सौन्दर्यको प्रतीकका रूपमा रातो गुलाबलाई विशेष महत्व दिइएको थियो।
समयसँगै विभिन्न रंगका गुलाबले फरक–फरक भावना व्यक्त गर्ने परम्परा विकास भयो।
रातो गुलाब: गहिरो प्रेम
गुलाबी गुलाब: सम्मान
पहेंलो गुलाब: मित्रता
सेतो गुलाब: शुद्धता
भिक्टोरियन युगमा फूलमार्फत भावना व्यक्त गर्ने “Language of Flowers” संस्कृतिले गुलाबलाई प्रेमको विश्वव्यापी प्रतीक बनाएको मानिन्छ।
गुलाब दिवससँगै सुरु हुने भ्यालेन्टाइन सप्ताह यसरी मनाइन्छः
फागुन २४: गुलाब दिवस
फागुन २५: प्रस्ताव दिवस
फागुन ২৬: चकलेट दिवस
फागुन २७: टेडी दिवस
फागुन २८: वाचा दिवस
फागुन २९: अँगालो दिवस
फागुन ३०: चुम्बन दिवस
चैत १: भ्यालेन्टाइन दिवस
गुलाब दिवस सुरु भएसँगै फूल बजारमा चहलपहल बढेको छ। व्यवसायीहरूका अनुसार भ्यालेन्टाइन सप्ताहमा गुलाबको मूल्य दोब्बर नजिक पुग्ने गरेको छ।
सामान्य दिन: प्रति गुलाब ५०–७० रुपैयाँ
भ्यालेन्टाइन सप्ताह: १००–२०० रुपैयाँसम्म
काठमाडौं उपत्यकामा मात्र हजारौं गुलाब दैनिक बिक्री हुने अनुमान गरिएको छ। फूल व्यवसायीहरूका अनुसार भ्यालेन्टाइन सप्ताह वार्षिक कारोबारको महत्वपूर्ण हिस्सा हो।
पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालमा व्यवसायिक फूल खेती विस्तार हुँदै गएको छ। विशेष गरी काठमाडौं उपत्यका, चितवन, काभ्रे, पोखरा र मकवानपुर क्षेत्रमा हरितगृहमा गुलाब खेती बढ्दो छ। यसले किसानलाई राम्रो आम्दानीको अवसर दिएको छ भने आयातमा निर्भरता पनि क्रमशः घट्दै गएको छ।
फूल व्यवसायीहरूका अनुसार भ्यालेन्टाइन सप्ताहले नेपाली फ्लोरिकल्चर क्षेत्रलाई वर्षभरि नै व्यवसाय विस्तार गर्न प्रेरित गरेको छ।
पहिले भ्यालेन्टाइन डे प्रेमी–प्रेमिकासँग मात्र जोडिने भए पनि अहिले साथीभाइ, परिवार र सहकर्मीलाई पनि गुलाब दिएर माया र सम्मान व्यक्त गर्ने चलन बढ्दै गएको छ। सामाजिक सञ्जालमा शुभकामना आदानप्रदान र विशेष कार्यक्रमहरू आयोजना गर्ने क्रम पनि तीव्र भएको छ।
गुलाब दिवससँगै सुरु भएको प्रेम सप्ताहले आजका युवापुस्तामा भावनात्मक अभिव्यक्तिको नयाँ संस्कृतिलाई बलियो बनाउँदै लगेको छ।